Graasmaskers: een effectieve oplossing voor paarden met insulinedisregulatie?

Een nieuwe studie van de Universiteit van Kentucky werpt een interessant licht op het gebruik van graasmaskers bij paarden met insulinedisregulatie (ID). Deze maskers worden al jarenlang gebruikt om de grasopname te beperken en metabolische problemen te helpen voorkomen. Recent onderzoek toont nu aan dat ze ook een belangrijke rol kunnen spelen bij het verminderen van insulinepieken tijdens het grazen.

Waarom een graasmasker gebruiken?

Insulinedisregulatie wordt tegenwoordig beschouwd als een van de belangrijkste risicofactoren voor endocrinopathische hoefbevangenheid bij paarden. Eigenaars van paarden met ID, overgewicht of een verhoogd risico op hoefbevangenheid zoeken daarom naar manieren om de opname van suikers uit gras te beperken.

Volgens een nationale enquête in de Verenigde Staten onder 559 paardeneigenaars en beheerders verspreid over 44 staten had meer dan 91% van de respondenten ooit een vorm van beperkte beweiding toegepast. De meest gebruikte methoden waren:

• Graasmaskers (81,5%)
• Droge paddocks of "dry lots" (81,3%)

De meest genoemde redenen voor het gebruik van graasmaskers waren het voorkomen van hoefbevangenheid en het beheersen van het lichaamsgewicht.

Opmerkelijk genoeg beoordeelden de meeste deelnemers het welzijn van paarden met een graasmasker hoger dan bij andere beperkende maatregelen, zoals stalhuisvesting, dry lots of verblijf in een buitenrijbaan. De meeste paarden droegen hun graasmasker tussen de 9 en 12 uur per dag, voornamelijk tijdens de lente- en zomermaanden.

Een studie naar het effect op insuline

Om verder te gaan dan de ervaringen van paardeneigenaars onderzocht promovenda Morgan Askins samen met haar onderzoeksteam het daadwerkelijke effect van graasmaskers op de insulinerespons van paarden met een vastgestelde insulinedisregulatie.

Het onderzoek werd uitgevoerd in de nazomer van 2025 en omvatte negen paarden van verschillende rassen en geslachten, met een gemiddelde leeftijd van 19 jaar. Alle paarden hadden een bevestigde insulinedisregulatie op basis van een orale suikertest. Twee van de dieren leden daarnaast ook aan PPID (Pituitary Pars Intermedia Dysfunction, beter bekend als het syndroom van Cushing bij paarden).

De onderzoekers vergeleken twee situaties:

• Paarden die zonder graasmasker op de wei stonden.
• Paarden die met een graasmasker op de wei stonden.

Elk paard fungeerde zowel als controle- als testdier, wat de betrouwbaarheid van de resultaten verhoogde.

Tijdens de meetdagen werden de paarden gedurende tien uur gevolgd, van 9.00 uur tot 19.00 uur. Om de twee uur werden metingen uitgevoerd van:

• De insulineconcentratie in het bloedplasma.
• De bloedsuikerspiegel.
• Verschillende omgevings- en weideparameters.

Het gehalte aan niet-structurele koolhydraten (NSC) in het gras varieerde tussen 6% en 13,8%, terwijl de gemiddelde grashoogte als optimaal werd beschouwd.

Veelbelovende resultaten

De resultaten lieten een duidelijk verschil zien tussen beide groepen.

Paarden zonder graasmasker

Bij deze paarden steeg de insulineconcentratie gedurende de dag geleidelijk, vooral tussen 11.00 uur en 19.00 uur. Dit patroon wordt vaak gezien bij paarden die gevoelig zijn voor de suikers in gras.

Paarden met een graasmasker

Bij de paarden die een graasmasker droegen daalde de insulineconcentratie tussen 9.00 uur en 11.00 uur. Vervolgens bleef deze gedurende de rest van de dag laag en stabiel.

Met andere woorden: door de opname van gras te beperken met een graasmasker werd de insulinerespons bij paarden met insulinedisregulatie aanzienlijk verminderd.

Wat betekenen deze resultaten voor paardeneigenaars?

Deze bevindingen bevestigen dat graasmaskers een waardevol hulpmiddel kunnen zijn bij het beheer van paarden met metabole problemen.

Bij correct gebruik kunnen zij:

✅ Toegang tot de weide en natuurlijke beweging behouden.

✅ De opname van suikerrijk gras verminderen.

✅ Insulinepieken beperken die samenhangen met het risico op hoefbevangenheid.

✅ Helpen bij gewichtsbeheersing bij paarden met overgewicht.

Natuurlijk mag een graasmasker niet worden gezien als een oplossing op zich. Het werkt het best als onderdeel van een totaalplan dat onder meer omvat:

• Regelmatige veterinaire controle.
• Een aangepast weidebeheer.
• Een uitgebalanceerd voedingsprogramma.
• Voldoende beweging wanneer mogelijk.

Meer onderzoek nodig

De onderzoekers benadrukken dat verdere studies nodig zijn om de effectiviteit van graasmaskers onder verschillende omstandigheden beter te begrijpen, bijvoorbeeld:

• Op weiden met hogere suikergehalten.
• Tijdens verschillende seizoenen.
• Bij vergelijking van warmeseizoens- en koudeseizoensgrassen.
• Bij afzonderlijke analyses van paarden met alleen ID en paarden met zowel ID als PPID.

Ondanks deze beperkingen levert het onderzoek sterke aanwijzingen dat graasmaskers een effectieve strategie kunnen zijn om de insulinerespons bij paarden met insulinedisregulatie te verminderen.

Conclusie

Graasmaskers werden lange tijd vooral beschouwd als een hulpmiddel voor gewichtscontrole. De meest recente wetenschappelijke inzichten tonen echter aan dat zij ook belangrijke metabole voordelen kunnen bieden. Voor paarden met insulinedisregulatie en een verhoogd risico op endocrinopathische hoefbevangenheid vormen ze een praktische oplossing om toegang tot de weide te behouden en tegelijkertijd de gevolgen van een te hoge suikeropname te beperken.

Goed nieuws voor paardeneigenaars die het welzijn van hun paard willen combineren met een doeltreffend beheer van de metabole gezondheid.

---

Bronnen

1. Nancy S. Loving, DVM. Research Evaluates the Prevalence and Efficacy of Grazing Muzzles for ID Horses, EquiManagement, 14 augustus 2026. Beschikbaar via: https://equimanagement.com/research-medical/metabolic/research-evaluates-the-prevalence-and-efficacy-of-grazing-muzzles-for-id-horses/

2. Askins, Morgan J. Managing Dietary Nonstructural Carbohydrates in Insulin Dysregulated Horses: Pasture, Long-Stem Forage, and Restrictive Grazing Strategies (2026). University of Kentucky, Gluck Equine Research Center. Beschikbaar via: https://uknowledge.uky.edu/gluck_etds/74

3. Askins, M.J., Harris, P.A., McClendon, M.E., Adams, A.A. Short-Term Effects of Grazing Muzzles on Insulin in Horses with Insulin Dysregulation out at Pasture. Journal of Equine Veterinary Science, 2026, artikel 106095. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jevs.2026.106095.